Kardeş kıskançlığı, ailede ilgi, zaman ve alanın paylaşılmasıyla ilişkili duyguların bir parçası olabilir. Yeni bir bebeğin gelişi kadar okul başarısı, farklı kurallar veya yetişkinlerin karşılaştırmaları da kardeş ilişkilerinde gerilim yaratabilir. Çocuğun kıskançlık hissetmesi onu kötü bir kardeş yapmaz. Duyguyu konuşabilmek ile zarar veren davranışa sınır koymak birlikte yürütülebilir.
Eşitlik her zaman aynı şeyi vermek değildir
Farklı yaşlardaki çocukların uyku saati, sorumlulukları veya ihtiyaçları aynı olmayabilir. “Hepinize aynı davranıyorum” demek yerine farkın nedenini anlaşılır biçimde açıklamak daha somut olabilir. Bir çocuğa ayakkabı almak, diğerine aynı gün başka bir şey almak zorunluluğu doğurmaz. Ancak kararların keyfi görünmemesi ve her çocuğun ihtiyacının fark edildiğini hissetmesi önemlidir.
Karşılaştırmanın ilişkiye etkisi
“Abin hiç böyle yapmazdı” gibi bir ifade hem eleştirilen hem örnek gösterilen çocuk için yük yaratabilir. Biri yetersiz, diğeri sürekli başarılı olmak zorunda hissedebilir. Davranışı kişisel bir karşılaştırma olmadan tanımlayın: “Oyuncağı atmak güvenli değil.” Kardeşleri kalıcı rollere ayıran “uslu olan”, “zor olan” gibi etiketlerden uzak durmak gerekir.
Yeni bebeğe hazırlık
Büyük çocuğa her zaman çok mutlu olacağı sözü verilmemelidir. Evde bazı şeylerin değişeceği, bebeğin bakım ihtiyacının fazla olduğu ve çocuğun duygularını söyleyebileceği anlatılabilir. Yardıma katılmak isteyebilir; ancak bebeğin bakımından sorumlu küçük bir yetişkine dönüştürülmemelidir. “Artık büyüdün, ilgi isteme” yaklaşımı onun da çocuk olduğu gerçeğini gözden kaçırır.
Kişisel eşya ve alan
Her oyuncağın koşulsuz paylaşılması beklentisi çatışmayı artırabilir. Ortak eşyalar ve kişisel eşyalar ayrılabilir. Oyuncağı kullanmadan izin istemek, sırayı konuşmak ve özel bir köşeyi korumak gibi düzenlemeler yaşa uygun biçimde ele alınır. Amaç bütün tartışmaları bitirmek değil, anlaşmazlıkta kullanılabilecek daha güvenli yollar geliştirmektir.
Bire bir zamanın anlamı
Çocukla geçirilen özel zamanın pahalı bir etkinlik olması gerekmez. Birlikte kısa bir yürüyüş, sevdiği oyuna katılma veya günlük bir işi paylaşma da ilişki fırsatı sunar. Bu süreyi diğer kardeşin hatalarını konuşmaya ayırmak yerine çocuğun kendi ilgilerine odaklanmak yararlı olabilir. Ailenin koşullarına uygun küçük düzenler, sürdürülemeyen büyük vaatlerden daha gerçekçidir.
Çatışmada hakem olmak
Her tartışmada kimin başladığını bulmaya çalışmak yorucu olabilir. Önce güvenliği sağlayıp sonra her çocuğun anlatımını dinlemek gerekir. Yaşça büyük çocuğa her seferinde geri çekilme görevi vermek adil bir çözüm değildir. Öfke anlarında yaklaşım yazısı, sınır koyma ve sonrasında konuşma konusunda ek örnekler sunar.
Ne zaman destek düşünülür?
Sürekli korkutma, yaralama veya aile yaşamını belirgin biçimde bozan çatışmalar varsa değerlendirme alınmalıdır. Bunu yalnız kardeşler arasında olağan rekabet diye geçiştirmeyin. Aile düzenini ve yetişkinlerin yaklaşımını ele almak için ebeveyn danışmanlığı hakkında bilgi edinilebilir. Çocukların her birinin ayrı ihtiyaçları bulunduğu unutulmamalıdır.